Przetwory z roślin leczniczych

Wyciąg na zimno

Rozdrobniony surowiec zalać przepisaną ilością  przegotowanej wody o temperaturze pokojowej i pozostawić na  pewien czas , nieraz nawet do 24 godzin( w zależności od surowca).

Napar na gorąco 

Rozdrobniony surowiec zalać wrząca woda( w przepisanej ilości) i pozostawić w cieple pod przykryciem , na parze lub w termosie , przez 10-15 minut(czasami 30 minut), odcedzić.
 Pozostałość można przelać gorącą wodą , uzupełniając w ten sposób ilość naparu właściwego.
Gorące napary przygotowuje się przede wszystkim z surowców olejkowych , np. szałwii , owoców kopru włoskiego , anyżku. 

Odwar 
                                                                                                                       
przyrządza się go gotując w wodzie twarde surowce (kłącza , korzenie , kory), które zawierają biologicznie aktywne związki odporne na wysoką temperaturę,dobrze rozpuszczalne w gorącej wodzie.
Rozdrobniony surowiec zalać zimną wodą w przepisanej  ilości i gotować łagodnie , przeciętnie przez 15 minut , od czasu do czasu mieszając.
Gorący odwar odstawić na 10 minut , następnie przecedzić przez watę , gazę lub płótno i uzupełnić wodą do  odpowiedniej objętości.
Jeśli do naparu lub odwaru dodaje się syropu , należy go wlewać do ostudzonych i odcedzonych przetworów.
Napary i odwary są preparatami szczególnie nietrwałymi  i dlatego powinny być przygotowane bezpośrednio przed podaniem.

Nalewka

 Otrzymywana jest przez ekstrakcję suszonych surowców przez zalanie ich rozcieńczonym alkoholem lub winem. 
Najczęściej alkohol 45-70%.
Część ziół zalać 5-10 częściami alkoholu i pozostawić w dobrze zamkniętej ciemnej butelce przez 7-10 dni , często wstrząsając 
Następnie nalewkę przecedzić , odcedzone zioła wycisnąć i uzyskany w ten sposób płyn połączyć z wyciągiem.
Nalewkę pozostawić na dwa dni w chłodnym miejscu i ewentualnie odsączyć od wydzielonego osadu.

Syrop

Jest to stężony roztwór cukru w wodnych wyciągach z roślin lub w sokach owocowych.Na ogół stosunek płynu do cukru wynosi 1:1,8.
Syrop sporządza się w różny sposób i z różnych owoców.
Niekiedy ze względu na nietrwałe składniki aktywne rośliny, syrop powinien być przygotowany na zimno, np. z cebuli Najczęściej jednak sporządza   się  syropy na gorąco.
W tym celu przepisaną ilość cukru  wsypuje się  do naczynia, dodaje odpowiednią ilość płynu i ogrzewa aż do momentu rozpuszczenia cukru. 
Po jednorazowym zagotowaniu należy przerwać ogrzewanie, a otrzymany roztwór dokładnie zszumować.
Syropy , które zawierają składniki lotne, przyrządza się w temperaturze nie wyższej niż 30 stopni C , stale mieszając.
Przygotowane syropy rozlewa się natychmiast do niedużych(200-500 ml), suchych, uprzednio wygotowanych we wrzącej wodzie butelek(najlepiej z ciemnego szkła), szczelnie zamykając.
Syrop po ostygnięciu należy dokładnie wymieszać i przechowywać w chłodnymi i suchym pomieszczeniu, chroniąc od światła.
Niekiedy w celu podniesienia trwałości syropu dodaje się nieco spirytusu.
Podobną do syropu formą leku , często wykorzystywaną w pediatrii, jest miód leczniczy. Przygotowuje się go tak jak syrop, używając płynnego pszczelego miodu lub wodnego roztworu miodu zamiast cukru.

Sok roślinny

Soki otrzymujemy wyciskając zmiażdżone lub utarte świeże surowce.
Soki można konserwować przez dodatek niewielkich ilości alkoholu(ok.20%)lub nieszkodliwych dla zdrowia środków konserwujących. 
W warunkach domowych najlepiej dodawać cukru i pasteryzować, zwłaszcza soki owocowe.
Soki przechowuje się w ciemnym i chłodnym miejscu.
Surowce roślinne wykorzystywane są także do użytku zewnętrznego do sporządzania maści , czopków, aerozoli(przygotowywanych najczęściej w aptekach lub wytwórniach).
W warunkach domowych napary ziołowe stosuje się zewnętrznie w formie okładów , inhalacji i kąpieli leczniczych.

Okłady

mogą być środkiem rozgrzewającym, zmiękczającym, kojącym, zmniejszającym obrzęki, łagodzącym swędzenie.Przygotowujemy je ze świeżo sproszkowanych surowców, takich jak: nasiona lnu , kozieradki , gorczycy białej lub czarnej, z korzeni żywokostu i prawoślazu.
Sproszkowane surowce należy zmieszać z ciepłą wodą w celu uzyskania konsystencji papki o temp.nie wyższej niż 40-45 stopni C.
Dobry jest okład rozgrzewający ze zmielonych nasion gorczycy. 
Dla dzieci jednak ze względu na silne właściwości drażniące skórę, gorczycę miesza się z innymi łagodnie działającymi środkami , jak wytłoki z siemienia lnianego lub otręby(najlepiej owsiane).
Do okładów zmiękczających używa się: ziele nostrzyka, nasion lnu oraz miazgi z upieczonej lub ugotowanej cebuli( szczególnie korzystna przy wrzodzeniach i ropniach).
Okłady kojące , zmniejszające obrzęki , sporządza się z mięty lub nostrzyka, arniki i nagietka.  
Stosując okłady zawsze należy sprawdzić, czy nie są zbyt gorące i nie spowodują oparzenia skóry. 
Przy obrzękach lepsze są  okłady zimne.
Okład okrywa się celofanem lub ceratką , a następnie bandażuje.